Jak NIE dokręcać koła w samochodzie

Zima się skończyła, przyszła wiosna, wielu kierowców zaczyna swoją "przygodę" (samodzielnie lub w warsztacie) ze zmianą opon lub całych kół z zimowych na letnie.

 

Sprawa wydaje się prosta - jadę do warsztatu (umówionego, w sezonie, 2 tygodnie wcześniej), pan mechanik wulkanizator wjeżdża na podnośnik, samochód do góry, bierze klucz pneumatyczny  i... zadaje pytanie: "Kto Panu tak te śruby dowalił  ???!!!!". Gryzę się w język, żeby nie powiedzieć : "No Pan - na jesieni jak zmieniałem u Pana opony na zimowe..."

Anegdota, żart, ale z dużą dozą prawdy, ponieważ w sezonie, mechanik nie ma czasu na "zabawę" z kołami, a efekt może być później opłakany.

Zacznijmy od początku:

- koła w samochodzie osobowym są mocowane do piast za pomocą czterech lub pięciu śrub/nakrętek - w zależności od modelu samochodu

- każdy producent samochodów określa moment obrotowy = siłę z jaką należy te śruby dokręcać

- do mocowania kół należy stosować odpowiednio dopasowane śruby/nakrętki - inne do felg stalowych, inne do aluminiowych

Tyle wiadomości podstawowych, przejdźmy do szczegółów.

 

Dlaczego dokręcanie śrub w kołach z odpowiednia siłą jest takie ważne?

Możemy wyszczególnić trzy powody: bezpieczeństwo, bezpieczeństwo i bezpieczeństwo.

Pierwsze bezpieczeństwo to kwestia za słabo dokręconych śrub (to mało prawdopodobne w warsztacie - ale o tym za moment). Najpierw zacznie nam cos stukać, potem zostaną uszkodzone śruby lub szpilki mocujące koło a w ostateczności (nikomu nie życzę) wyprzedzi nas nasze własne koło.

Drugie bezpieczeństwo to sytuacja, kiedy w drodze łapiemy kapcia i.... nie jesteśmy w stanie odkręcić koła bo pan mechanik je "dowalił na maksa". Ja wiem - teraz są zestawy naprawcze, assistance itd. Ale jeżeli mamy w samochodzie zapas ew. dojazdówkę to samodzielna wymiana może być o wiele szybsza niż czekanie na pomoc. No i spróbujcie naprawić zestawem mocno uszkodzoną oponę...

Trzecie bezpieczeństwo to za mocno dokręcone śruby - efekt: uszkodzone gwinty, naciągnięte szpilki w efekcie tylko dwie lub trzy śruby odpowiednio trzymają koło a docelowo czeka nas wymiana elementów lub całej piasty.

Oczywiście, zawsze można zapytać: A kiedy ostatnio złapałeś kapcia?

Faktycznie - dawno, ale czuję się spokojniej wiedząc, że koła, czyli coś co trzyma mnie na drodze, są odpowiednio dokręcone i nie będę miał z nimi problemu w żadnej sytuacji.

  1. Nasadka udarowa 1/2" długa, 13 x 78mm , Cr-Mo - NEO - 12-313
    Nasadka udarowa 1/2" długa, 13 x 78mm , Cr-Mo
    NEO 12-313
    14.20zł
 

Teraz kwestia momentów/sił dokręcania.

Zalecany moment obrotowy, z jakim powinno się dokręcać śruby kół to ok. 110 - 140 Nm w zależności od producenta samochodu.

Dokręcenie z odpowiednią siłą daje nam pewność, że nic nie zostanie uszkodzone, koło będzie wystarczająco mocno dokręcone i nas nie wyprzedzi na drodze oraz w razie awarii odkręcimy je spokojnie kluczem z zestawu w samochodzie, bez skakania po nim i zakładania 2 metrowej rury.

Kiedyś mój kolega zapyta ł mnie: "Wiesz jak poznać dobrego wulkanizatora?"

- jak odkręca koła, to nie rzuca śrub na ziemię i nie dokręca ich potem razem z piachem, w który upadły

- na podnośniku koła dokręca lekko kluczem pneumatycznym

- po postawieniu samochodu na ziemię, dociąga śruby kluczem dynamometrycznym z ustawionym odpowiednim momentem obrotowym

Powiem szczerze - na palcach jednej ręki można policzyć takie miejsca.

Żeby było jasne - dobry, udarowy klucz pneumatyczny, to bardzo mocne urządzenie, które potrafi dociągnąć śrubę z momentem nawet do 1 000 Nm (prawie 10 razy za mocno). Oczywiście każdy ma regulację, ale kto by się tym przejmował.

Tak więc zawsze warto sprawdzić, gdzie odstawiamy samochód i czy wymiana opon lub kół została wykonana prawidłowo.

Warto dodać, że:

- przy wymianie opon, jeśli mamy fabryczne felgi i śruby - ważne jest tylko zachowanie właściwego momentu dokręcania

- jeśli mamy dwa komplety  kół i z reguły felgi stalowe na zimę a aluminiowe na lato - trzeba pamiętać o odpowiednim doborze śrub/nakrętek. Śruby do felg aluminiowych są z reguły dłuższe i mają inną geometrię punktu styku z felgą niż te do "stalówek". To samo dotyczy nakrętek na szpilki - będą miały inną geometrie punktu styku. Przy złym doborze koło może zacząć się samoczynnie odkręcać.

- jeśli jeździmy na oponach wielosezonowch, trzeba pamiętać, że jeździmy na nich dłużej bez odkręcania koła, więc za mocno dokręcone śruby mogą się zapiec i będzie problem. Oczywiście można mieć szczęście i jeździć bez awarii, ale należy pamiętać, że nie chodzi tylko o "łapanie kapcia". Koła z oponami wielosezonowymi powinno się raz w roku (przy małych przebiegach), albo co ok. 10 000 km przekładać przód-tył w celu równomiernego zużycia. Ciężko będzie to zrobić z zapieczonymi śrubami.

Jeżeli mamy własny garaż z miejscem do przechowywania kół, do tego dwa zestawy kompletnych kół na zimę i lato - możemy dodatkowo zainwestować w podnośnik, akumulatorowy klucz udarowy, zestaw nasadek i klucz dynamometryczny - pozwoli nam to wykonać wymianę samemu i mieć pewność dobrze wykonanej roboty, bez czekania w kolejce gdy spadnie pierwszy śnieg. Mało tego możemy zmieniać koła kilka razy w sezonie przejściowym w zależności od szaleństw pogody.

  1. Klucz do kół 17 x 19 mm - NEO - 11-101
    Klucz do kół 17 x 19 mm
    NEO 11-101
    101.10zł
  2. Klucz do kół krzyżakowy, wzmacniany, 17 x 19 x 22 x 1/2" mm - NEO - 11-100
    Klucz do kół krzyżakowy, wzmacniany, 17 x 19 x 22 x 1/2" mm
    NEO 11-100
    44.60zł
 

A na koniec lista narzędzi, w które warto się wyposażyć, jeśli planujemy samodzielne wymiany kół w swoim samochodzie:

 - podnośnik  - najlepiej niskoprofiowy, nię będzie w tedy problemu z podstawieniem pod samochód (np. NEO 11-730)

-  podstawki pod samochód (np. NEO 11-751) - bezpieczeństwa nigdy za dużo, a jak samochód niechcący, przez przypadek rypnie z podnośnika, to koszty ew. naprawy mogą być wyższe niż zakup podstawek.

- akumulatorowy klucz udarowy (np. GRAPHITE 58G018)

- zestaw długich nasadek udarowych (np. NEO 12-107), lub jedną nasadkę o konkretnym rozmiarze, jeśli wiemy jaki on jest (z reguły jest 17-stka, 19-stka lub coraz częściej 21 mm, np. NEO 12-317, 12-319, 12-321)

- żeby nie mieć problemu z opornymi śrubami i nakrętkami dobrze mieć przedłużane pokrętło z przegubem (np. NEO 08-553)

 - no i klucz dynamometryczny o odpowiednim zakresie (np. NEO 08-805)

Jeżeli mamy już jakikolwiek zestaw kluczy nasadowych, zawierający rozmiar 1/2", to oczywiście możemy sobie poskładać odpowiedni klucz (nawet z przedłużką) do odkręcania kół, ale jeśli mamy w planach użycie klucza udarowego, to trzeba mieć nasadki udarowe - zwykłe mogą nie przetrwać naszych eksperymentów.

Dla zaawansowanych - zawsze można się wyposażyć w klucz udarowy pneumatyczny, ale to generuje dodatkowe koszty związane z zakupem kompresora (nie, takiego 24 litrowego z marketu nie polecam) oraz stworzenie odpowiedniej instalacji pneumatycznej z odwadnianiem, naolejaniem, o odpowiednich przekrojach przewodów... tak jak napisałem - dla zaawansowanych i ambitnych.

Jacek Churski

  1. Nasadki udarowe 1/2", 10-24 mm, zestaw 10 szt., CrMo - NEO - 12-107
    Nasadki udarowe 1/2", 10-24 mm, zestaw 10 szt., CrMo
    NEO 12-107
    163.90zł
  2. Klucz udarowy akumulatorowy Energy+ 18V, Li-Ion, bez akumulatora - GRAPHITE - 58G018
    Klucz udarowy akumulatorowy Energy+ 18V, Li-Ion, bez akumulatora
    GRAPHITE 58G018
    204.80zł
  3. Nasadka udarowa 1/2" długa, 21 x 78mm , Cr-Mo - NEO - 12-321
    Nasadka udarowa 1/2" długa, 21 x 78mm , Cr-Mo
    NEO 12-321
    17.80zł
  4. Klucz dynamometryczny 1/2", 40-200 Nm - NEO - 08-805
    Klucz dynamometryczny 1/2", 40-200 Nm
    NEO 08-805
    363.20zł
  5. Nasadka udarowa 1/2" długa, 19 x 78mm , Cr-Mo - NEO - 12-319
    Nasadka udarowa 1/2" długa, 19 x 78mm , Cr-Mo
    NEO 12-319
    16.90zł
  6. Podstawki pod samochód 2 t, 278-423 mm - NEO - 11-751
    Podstawki pod samochód 2 t, 278-423 mm
    NEO 11-751
    94.70zł
 

Porady

Black weekend Tylko w ten weekend rabat 10% na wszystkie produkty z naszej oferty! Twój kod rabatowy BW2019   Oferta ważna od... Zobacz artykuł
ZRÓB TO SAM - ŁAWKA ZE SKRZYNIĄ Dzisiaj pokażemy Wam jak samodzielnie zbudować ławkę ogrodową ze szkrzynią. Idealnie sprawdzi się ona jako... # tools Zobacz artykuł
Stojak na rowery Prezentujemy kolejny projekt FIXERO TV Tym razem coś dla TWARDZIELI - STOJAK NA ROWERY ... # tools # dom # diy / craft # budowa Zobacz artykuł
Jak zrobić obrzeże do blatu laminowanego? Zobaczcie tip od Piotrka z FIXERO TV jak w ładny i estetyczny sposób, samemu zrobić obrzeże do blatu lamiowanego  Do wykonania... # tools Zobacz artykuł

OFICJALNY SKLEP PRODUCENTA